Khi phụ huynh hỏi “Hôm nay con có ngoan không?”: giáo viên nên trả lời thế nào để thông tin có ích hơn?

Nếu hôm nay trẻ có hành vi chưa phù hợp thì sao?

Giáo viên không cần biến thời điểm đón trẻ thành một phiên “báo lỗi”. Hãy phân biệt thông tin cần chia sẻ ngay với điều có thể trao đổi riêng.

Ví dụ: “Hôm nay lúc chơi, con có giật đồ chơi của bạn. Cô đã dừng tình huống và hỗ trợ hai bạn chờ lượt. Cô sẽ tiếp tục quan sát.” Câu nói này mô tả sự việc, cách người lớn hỗ trợ và bước tiếp theo. Tránh: “Hôm nay con rất bướng.” Nhãn về tính cách không cho gia đình biết cần làm gì tiếp theo.

Khi nào nên trao đổi riêng?

Những vấn đề nhạy cảm, lặp lại hoặc cần nhiều bối cảnh không nên được thảo luận dài ở cổng trường khi nhiều người đang chờ. Giáo viên có thể nói: “Em muốn trao đổi với anh/chị kỹ hơn về một việc hôm nay. Mình hẹn một thời điểm phù hợp để em chia sẻ đầy đủ nhé.” Cách làm này vừa tôn trọng gia đình, vừa giúp thông tin được trao đổi đủ và đúng người.

Đừng chỉ chia sẻ điều chưa tốt

Nếu mọi cuộc trao đổi với phụ huynh chỉ xuất hiện khi có vấn đề, gia đình có thể dần cảm nhận rằng liên hệ từ trường đồng nghĩa với tin xấu. Một hệ thống giao tiếp lành mạnh cần có cả những ghi nhận tích cực và những trao đổi cần thiết. Điều tích cực cũng nên cụ thể. “Hôm nay con ngoan lắm” ít thông tin hơn “Hôm nay con đã tự mang cốc đến bàn và chờ đến lượt”.

Một công thức ngắn cho cuộc trao đổi ở cổng trường

Giáo viên có thể nhớ bốn điểm:

1. Sự việc: hôm nay con đã làm gì?
2. Điểm đáng chú ý: có điều gì mới hoặc đáng ghi nhận?
3. Hỗ trợ: cô đã làm gì khi trẻ gặp khó khăn?
4. Bước tiếp theo: có cần tiếp tục quan sát hoặc trao đổi riêng không?

Một cuộc hội thoại có thể diễn ra như thế nào?

Ba: “Hôm nay con có ngoan không cô?”
Cô: “Dạ hôm nay con khá vui ạ. Buổi sáng con chưa muốn vào góc xây dựng, nhưng sau khi xem các bạn làm cầu, con đã tham gia và tự tìm thêm khối để làm đường. Có một lúc con tranh chiếc xe với bạn, cô đã hỗ trợ hai bạn chờ lượt.”
Ba: “À, ở nhà con cũng hay muốn lấy đồ ngay cô ạ.”
Cô: “Dạ, vậy là con đang có một điểm cần rèn thêm ở cả nhà và lớp mình rồi ba ạ. Ở lớp cô sẽ tiếp tục nhắc con theo hướng ‘mình chờ bạn một chút rồi đến lượt mình nhé’. Nếu ở nhà ba cũng dùng cách nhắc tương tự thì con sẽ dễ hình thành thói quen hơn ạ.”

Cuộc trò chuyện vẫn ngắn nhưng đã mở ra thông tin hai chiều.

Không phải ngày nào cũng cần kể thật nhiều

Giáo viên cũng cần bảo vệ thời gian chăm sóc trẻ. Không thể kỳ vọng mỗi lần đón trẻ đều có một báo cáo dài. Những cập nhật thường ngày nên vừa đủ; thông tin quan trọng hoặc nhạy cảm có thể chuyển sang kênh và thời điểm phù hợp hơn.

Khi gia đình muốn biết “con có hơn các bạn không?”

Giáo viên có thể đưa cuộc trò chuyện trở lại quá trình của chính trẻ. Thay vì so sánh, hãy nói trẻ đang làm được gì, đang học điều gì và cần thêm cơ hội nào. Cách nhìn này phù hợp với thực hành phát triển coi mỗi trẻ là một cá thể có bối cảnh và nhu cầu riêng. Những câu nên hạn chế:

• “Con nhà mình hôm nay hư lắm.”
• “Các bạn làm được hết mà con thì không.”
• “Cô cũng không biết phải làm sao với con.”
• “Anh/chị về phải dạy lại con nhé.”

Những câu này dễ biến một tình huống cụ thể thành đánh giá về trẻ hoặc chuyển trách nhiệm sang gia đình mà thiếu thông tin.

Những câu hỏi thường gặp

Có nên nói với phụ huynh tất cả những việc trẻ làm trong ngày?

Không nhất thiết. Nên ưu tiên thông tin có ý nghĩa với việc chăm sóc, phối hợp và hiểu trẻ. Những nội dung nhạy cảm cần được trao đổi ở kênh phù hợp.

Nếu phụ huynh chỉ muốn một câu “con ngoan” thì sao?

Có thể trả lời ngắn, nhưng thêm một chi tiết cụ thể sẽ hữu ích hơn. Ví dụ: “Dạ hôm nay con ổn ạ, đặc biệt con đã chủ động cất đồ chơi sau khi chơi.”

Lời kết: Phụ huynh hỏi “ngoan không” vì muốn hiểu con

Đằng sau một câu hỏi rất ngắn thường là nhu cầu được kết nối với một ngày mà cha mẹ không trực tiếp nhìn thấy. Giáo viên không cần biến thời điểm đón trẻ thành một cuộc họp. Chỉ cần chọn đúng một vài thông tin cụ thể, cuộc trò chuyện đã có thể trở nên có ích hơn. Thay vì chỉ trả lời trẻ “ngoan” hay “chưa ngoan”, hãy giúp gia đình nhìn thấy một khoảnh khắc thật của con trong ngày.

Đọc thêm: Lắng nghe và xử lý phản ánh của phụ huynh.

Cùng chuyên mục: Cộng đồng Mầm non